Een piek in een bullmarkt verschilt vaak wezenlijk van een bodem in een bearmarkt. In geval van een bearmarkt dalen de markten vaak scherp, terwijl toppen geleidelijker tot stand komen. Dit maakt het gemakkelijk om ze te missen wanneer ze zich voordoen.
Dit inzicht is cruciaal om te bepalen of de markt eind oktober zijn hoogste punt heeft bereikt of dat er ruimte is voor verdere stijging. Wie veronderstelt dat toppen op dezelfde manier verlopen als bodems, kan snel de conclusie trekken dat de bullmarkt nog steeds sterk is, juist omdat de aanloop naar de recente top zo kalm was. Maar dat is vaak de aard van toppen, zo schrijft Barron’s.
Geleidelijk aan omhoog versus abrupt omlaag
Uit onderzoek van Ned Davis Research wordt het verschil duidelijk. In een analyse van bull- en bearmarkten sinds 2000 zijn de koerspatronen vergeleken in de vijftig handelsdagen voorafgaand aan zowel een markttop als een marktbodem. De waarde van de S&P 500 op de dag van de top of bodem is daarbij als 100 gepresenteerd.
De grafieken geven een duidelijk beeld. In de aanloop naar een bodem zijn scherpe dalingen zichtbaar, met een gemiddelde afname van bijna twintig procent in de vijftig dagen voorafgaand aan de bodem van een bearmarkt. De stijging naar een piek daarentegen vindt veel geleidelijker plaats, met doorgaans slechts een lichte stijging.
Beleggerssentiment: een zucht in plaats van een knal
Het verschil tussen deze situaties komt ook naar voren in het beleggerssentiment. Bij bodems heerst vreest het, terwijl bij toppen vaak sprake is van uitputting. Een bullmarkt eindigt doorgaans niet met een knal, maar eerder met een zucht.
Dit is goed te zien aan het korte termijn beleggerssentiment, zoals gemeten door de Hulbert Stock Newsletter Sentiment Index (HSNSI). Deze index volgt de gemiddelde aandelenblootstelling van verschillende kortetermijnstrategieën. Voorafgaand aan markttoppen varieert de HSNSI binnen een smalle bandbreedte zonder duidelijke trend. Rond bodems is het echter heel anders; daar zakt de HSNSI vaak naar extreem lage niveaus, precies wanneer de markt draait.
Gemiddeld staat de HSNSI op de dag van een bullmarkttop net iets boven het niveau van vijftig dagen eerder. In tegenstelling tot de bodem van een bearmarkt, waarbij de HSNSI maar liefst 46 procentpunt lager is. Dit laat zien hoe diep de stemming kan dalen wanneer beleggers de hoop opgeven.
Wat betekent dit voor de huidige markt?
Geen enkele piek of bodem is hetzelfde. Het interpreteren van historische patronen blijft daarom iets dat context en inschatting vereist. Toch kan het nuttig zijn om te kijken of de huidige markt overeenkomsten vertoont met eerdere toppen.
De recente bewegingen van de S&P 500 ondersteunen deze observatie. In de weken voor de top van eind oktober was het marktbeeld bijzonder kalm. Er was geen opvallende versnelling, zoals je zou verwachten bij een bodem. De index steeg wel, maar dat gebeurde niet sneller dan in voorgaande jaren. Bovendien lag de volatiliteit zelfs onder het gemiddelde van de laatste tijd.
Ook het beleggerssentiment geeft geen tekenen van extreme euforie. Op de dag van de top stond de HSNSI hoog, maar slechts zes procentpunt boven het niveau van twee maanden eerder. In vergelijking met andere momenten van uitgesproken optimisme is dat redelijk. Er waren geen signalen dat kortetermijnbeleggers massaal hun blootstelling verhoogden, wat zou duiden op een gevoel dat er niets meer kon misgaan.
Hoewel deze overeenkomsten niet automatisch impliceren dat er een nieuwe bearmarkt is begonnen, kunnen markten altijd verder stijgen. Geen enkel patroon kan een bepaalde uitkomst garanderen. Toppen worden vaak pas achteraf duidelijk herkend.
