Laaiende euforie op de cryptomarkt baart de financiële waakhond zorgen. Koersen van bitcoin en andere digitale munten breken record na record, terwijl een golf van nieuwe beleggers blind lijkt te varen op snelle winsten. De Autoriteit Financiële Markten (AFM) waarschuwt dat deze situatie broos is: wat nu een feest lijkt, kan omslaan in een nachtmerrie. “We maken ons echt zorgen,” benadrukt AFM-voorzitter Laura van Geest, die de alarmbel luidt nu de cryptomarkt duidelijke tekenen van oververhitting vertoont.

Broze balans onder cryptoeuforie

De AFM, toezichthouder op de financiële markten, ziet de cryptomarkt als een luchtbel op drijfzand. Van Geest spreekt van een uiterst fragiele situatie. De schijnbare kalmte op de markten noemt zij verraderlijk: “Onder de oppervlakte broeit het.” Zowel professionele als particuliere beleggers nemen volgens haar steeds onverantwoorder risico’s in hun jacht op rendement.

Vooral cryptovaluta springen er volgens de AFM uit als kwetsbaar. Waar ook aandelenbeurzen en zelfs de huizenmarkt tekenen van oververhitting vertonen, is de cryptomarkt het duidelijkst losgezongen van realistische waarderingen. Koersen vertonen kenmerken van overwaardering die kunnen uitmonden in een zeepbel, aldus de autoriteit.

Bijkomend risico is de sterke onderlinge verwevenheid in de cryptosector: problemen bij één grote speler kunnen razendsnel overslaan naar de rest van de markt en mogelijk zelfs naar traditionele financiële instellingen. Tegelijk ziet de AFM een groeiend leger onervaren beleggers dat zich door rooskleurige verhalen op sociale media massaal in de cryptohype stort. Deze combinatie van factoren voedt de vrees voor een mogelijke implosie van de huidige crypto-euforie.

Koersen op ongekende hoogtes

De waarschuwing komt op een moment dat cryptokoersen ongekende hoogtes bereiken. Bitcoin tikte onlangs zelfs de $125.000 aan, een recordniveau, voordat een lichte terugval inzette. Sinds begin dit jaar is de waarde van bitcoin met tientallen procenten gestegen. Ook veel andere cryptomunten zitten in een steile rally: ether, XRP, solana en talloze kleinere coins schoten omhoog in waarde. Dagelijks verschijnen berichten over nieuwe “all time highs” en snelle verdubbelingen van investeringen. Deze explosieve prijsstijgingen hebben een gevoel van onoverwinnelijkheid gecreëerd onder beleggers: de crypto-koorts is terug.

Het optimisme op de markt wordt verder aangewakkerd door macro-economische factoren. Zorgen over oplopende inflatie, een verzwakkende dollar en politieke onzekerheid, zoals de dreiging van een Amerikaanse overheidsshutdown, drijven investeerders in de armen van crypto als vermeende “veilige haven”. Zelfs institutionele partijen, van hedgefondsen tot pensioenfondsen, zijn actiever op de cryptomarkt dan ooit.

Hun entree vergroot de legitimiteit én de vraag, wat de prijzen nog harder opstuwt. Voor veel particuliere beleggers lijkt het inmiddels een no-brainer: iedereen stapt in, de koers gaat toch alleen maar omhoog. Maar juist dat blinde vertrouwen is waar de AFM voor waarschuwt.

Wat drijft de cryptomanie?

Meerdere trends voeden de huidige hype:

• Memecoin-manie: Grappige “meme”-munten zonder serieuze gebruikswaarde schieten soms duizenden procenten in waarde omhoog, puur op hype en FOMO (fear of missing out – de angst om de boot te missen). Denk aan coins als Dogecoin en talloze imitaties – cryptomunten vernoemd naar internetgrappen of beroemdheden. Beleggers rennen er massaal achteraan in de hoop op snel gewin, gevoed door absurde voorspellingen. Zo beweren sommigen dat een nieuwe “Elon Musk”-memecoin wel 2700% kan stijgen, wat een golf speculanten aantrekt.
• ETF-euforie: De introductie van cryptobeursfondsen (ETF’s) wekt de indruk dat bitcoin en consorten definitief mainstream worden. Grote financiële spelers lanceren enthousiast fondsen die de prijs van cryptomunten volgen. Onlangs is groen licht gegeven voor de eerste ETF’s op onder andere bitcoin en XRP. Veel beleggers springen nu in de markt uit angst de boot te missen. Deze institutionele omarming stuwt het vertrouwen – en dus de koersen – verder op, maar kan ook de bubbelvorming versnellen.
• Influencers en TikTok-hype: Sociale media krioelen van zelfverklaarde “crypto-goeroes” die gouden bergen beloven. Op TikTok, YouTube en X (voorheen Twitter) pronken influencers met hun winsten en tippen ze de “volgende 100x coin”. Vooral jonge, onervaren beleggers laten zich zo meeslepen. Virale trends en hashtags als #CryptoWins wakkeren de FOMO aan. Zelfs tieners zonder financiële kennis stappen hierdoor in uiterst risicovolle tokens. Deze online hypemachine drijft dagelijks nieuwe groepen de markt in.

Nieuwkomers het meest kwetsbaar

De cryptogekte van nu trekt een golf aan nieuwe beleggers die bij eerdere rally’s nog aan de zijlijn stonden. Taxichauffeurs, studenten, grootouders en plotseling lijkt iedereen wel iemand te kennen die snel rijk is geworden met crypto, en nu willen ze zelf ook een graantje meepikken. Door de constante stroom van succesverhalen voelt het alsof je gek zou zijn om níet in te stappen. In hoog tempo openen deze nieuwkomers accounts bij crypto-apps en stoppen ze spaargeld, of zelfs geleend geld, in bitcoin en allerlei altcoins. Ze dromen van rijkdom die morgen al werkelijkheid wordt.

Maar experts waarschuwen dat juist deze late instappers kwetsbaar zijn als het tij keert. Veel beginners hebben weinig besef van de extreme volatiliteit en risico’s. Ze zijn gevoelig voor geruchten en paniekgolven op social media. Als de koersen ook maar even dalen, kan de stemming snel omslaan van euforie naar paniek. Bij eerdere crashes bleken onervaren beleggers vaak als eersten in blinde paniek te verkopen, met grote verliezen tot gevolg. Met haar waarschuwing hoopt de AFM deze groep te doordringen van een bittere realiteit: wie in crypto investeert, moet bereid zijn álles kwijt te raken.

Lessen uit eerdere cryptocrashes

Dit is niet de eerste keer dat de cryptomarkt zindert van euforie. Eerdere pieken zijn steevast gevolgd door diepe dalen. Doorgewinterde beleggers herinneren zich bijvoorbeeld de hype van 2017: bitcoin schoot toen pijlsnel omhoog naar bijna $20.000, terwijl er een wildgroei aan nieuwe altcoins en ICO’s was. Begin 2018 spatte die zeepbel abrupt uiteen; veel munten verloren 80 tot 90% van hun waarde binnen enkele maanden. Talloze late instappers bleven gedesillusioneerd achter met lege handen.

Een paar jaar later gebeurde het opnieuw: in 2021 beleefde crypto wederom een ongekende boom. Meme-coins zoals Dogecoin bereikten bizarre hoogtes en NFT’s waren hét gesprek van de dag. Maar in 2022 volgde een forse ontnuchtering. De cryptozomer sloeg om in een kille winter: grote platforms gingen failliet (denk aan het FTX-schandaal), een toonaangevende stablecoin stortte in en de koersen denderden omlaag. Wederom bleek: wat als een onstuitbare rally voelde, kon in korte tijd omslaan in een crash. Die geschiedenisles werpt nu een schaduw over de huidige markt.

Toch duikt bij elke bubbel hetzelfde patroon op: er wordt geroepen dat “dit keer alles anders is” en waarschuwingssignalen worden genegeerd totdat de klap komt. De AFM herinnert beleggers eraan dat bomen niet tot in de hemel groeien. Extreem snelle stijgingen zonder stevig fundament eindigen meestal in een harde val. Wie dat niet wil geloven, hoeft alleen de grafieken van voorgaande jaren erbij te pakken om te zien hoe grillig de cryptocyclus in werkelijkheid is.

Wat kunnen beleggers nu doen?

Loert er een cryptocrash om de hoek? Zeker is dat niet te zeggen want de cryptomarkt blijft immers onvoorspelbaar. Maar dat er duidelijke signalen van oververhitting zijn, staat buiten kijf. De AFM windt er dan ook geen doekjes om in haar oproep tot voorzichtigheid. Ze hamert erop dat beleggers alleen geld moeten investeren dat ze kunnen missen, zich niet moeten laten verblinden door gouden beloftes op TikTok, en moeten beseffen dat elke hype eindig is. Uiteindelijk zal de markt bepalen of deze rally doorzet of als een kaartenhuis in elkaar zakt.

Één ding is zeker: de waarschuwing van de AFM komt op het juiste moment. Of de bubbel nu barst of niet, een realitycheck kan geen kwaad. Nu de cryptomarkt op kookpunt staat, doet elke investeerder er verstandig aan zichzelf af te vragen: ben ik voorbereid op een mogelijk eind van deze rit? Het antwoord op die vraag kan het verschil betekenen tussen op tijd je winst pakken, of met de brokken zitten zodra de muziek stopt.