Oppositie verontwaardigd, maar niet verrast door kritiek op Covid-reactie

Image source - Pexels.com


Oppositiepartijen in de Tweede Kamer reageerden kritisch op het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) over de fouten van het vorige kabinet in de eerste fase van de coronapandemie. Tegelijkertijd zijn de SP en PvdA niet verrast door de conclusies. GroenLinks vreest dat het kabinet niet leert van de fouten. Ook oud-minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge en RIVM-baas Jaap van Dissel reageerden op het rapport.

De OVV sprak in de eerste fase van de ramp van een “stille ramp” in de verpleeghuizen. Maar volgens SP-leider Lilian Marijnissen bleef de tragedie niet stil. “Omdat we er in elk debat aandacht aan hebben besteed. Maar het kabinet wilde niet luisteren en werd zelfs boos.” Dat verpleeghuismedewerkers in de eerste fase van de pandemie zonder beschermende kleding moesten werken, is “de grootste schande in de aanpak van het kabinet tegen corona”, aldus Marijnissen.

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken noemt de conclusies “niet onverwacht, maar hard”. Ze vindt het “hoog tijd om de parlementaire enquête te starten en er echt lering uit te trekken, want het kabinet komt niet meer weg met het excuus ‘overrompeld te worden door het virus’.”

Lisa Westerveld van GroenLinks begrijpt dat bij een grote crisis fouten worden gemaakt. “Maar erken ze dan. En neem dan maatregelen om te voorkomen dat de fouten zich herhalen.” De reactie van het vorige kabinet stelt haar niet gerust. “Zolang je niet erkent dat je fouten hebt gemaakt, zul je geen stappen ondernemen om ervoor te zorgen dat het de volgende keer niet weer gebeurt.”

Het OVV-rapport bevatte een uitgebreide, defensieve reactie van voormalig minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge. Hij verzette zich tegen de kritiek van de OVV. Door de opzet van het onderzoek verloor de OVV de ‘samenhang tussen bepaalde onderwerpen’ uit het oog. Volgens De Jonge was het onvermijdelijk dat in het onderzoek naar afzonderlijke deelonderwerpen werd gekeken, maar de De algehele context kwam daardoor niet in beeld. Zo nam het kabinet ook algemene maatregelen tegen het coronavirus om kwetsbare mensen die in verpleeghuizen wonen te beschermen.

“Dat werpt ook een ander licht op de conclusie dat de situatie in verpleeghuizen onvoldoende aandacht kreeg, om nog maar te zwijgen van het feit dat het bezoekverbod al vroeg in de crisis is ingevoerd, een van de meest ingrijpende maatregelen tijdens de hele coronacrisis.”

De Jone verzette zich ook tegen het idee dat Nederland begin 2020 niet voorbereid was op een pandemie. “Destijds hebben we de ernst en impact van infectieziekten ingeschat op basis van de (wetenschappelijke) kennis van toen.”

OVV-voorzitter Jeroen Dijsselbloem noemde de reactie van De Jonge “opvallend” en zei dat de OVV veel kritiek van De Jonge weerlegt. “Ik snap het, ze hebben ontzettend hard gewerkt, maar er moet ook een bereidheid zijn om terug te kijken en lessen te trekken”, zegt Dijsselbloem, eraan toevoegend dat deze verklaring “in grote lijnen” is gericht en niet alleen aan De Jonge en zijn ministerie. “We verbeteren onszelf meestal niet door defensief te zijn. Laten we er openlijk naar kijken.”

De OVV zei ook dat de aanwezigheid van RIVM-directeur Jaap van Dissel in bijna alle crisisteams ertoe heeft geleid dat het kabinet zich te veel richt op de infectieziektekant van de pandemie en te weinig op de sociale- en andere gevolgen. In reactie daarop zei Van Dissel dat hij altijd op “expliciete uitnodiging” meedeed aan het coronavirusoverleg. Dat zei hij woensdag tijdens een technische briefing in het parlement.

Van Dissel denkt dat het “zeker in de beginfase” essentieel was dat experts zoals hij erbij waren om de situatie te “interpreteren”. “Als de OVV nu oordeelt dat dit te vaak is gebeurd of allerlei vragen oproept, vind ik dat prima. Maar toen was de uitnodiging er. En wie ben ik om te zeggen dat ik niet kom?”

Andere vragen over het OVV-rapport heeft Van Dissel niet beantwoord, omdat hij het naar eigen zeggen nog niet goed heeft gelezen. “Het is goed dat het rapport uit is, en we zullen goed kijken naar wat het adviseert voordat we met een reactie komen.”

Ook ging Van Dissel niet in op mogelijke politieke invloed op het advies van het Outbreak Management Team, waarvan hij voorzitter is. Hij herhaalde dat het ministerie van Volksgezondheid om “opheldering” kan vragen. Van invloed was volgens hem geen sprake.

Gerelateerde artikelen

Wellicht ben je ook geïnteresseerd in?

Het laatste nieuws in je mailbox ontvangen?