Nederlandse overheid kan gaslevering aan bedrijven deze winter niet garanderen: rapport

Image source - Pexels.com


Op dit moment kan het kabinet de leveringszekerheid van gas voor bedrijven in Nederland deze winter niet garanderen, zeggen experts tegen Nieuwsuur. De overheid laat de gasvoorziening volledig over aan de commerciële markt. En de huidige hoge gasprijzen maken het voor de markt onaantrekkelijk om gas in te kopen. Het aanbod van huishoudens zal volgens het programma niet worden aangetast.

Nederland is volgens het programma meermaals gewaarschuwd dat het zich met dit marktgerichte beleid kwetsbaar opstelt. Maar het ministerie heeft het nooit veranderd. De Mijnraad, een onafhankelijk adviesorgaan van de regering, waarschuwde vorig jaar dat de leveringszekerheid ofwel “empathischer” moet worden betrokken bij het gasbeleid, of dat de gasvoorziening in Groningen “niet onomkeerbaar gesloten kan worden”.

In 2018 heeft het semi-overheidsbedrijf GasTerra een onafhankelijk rapport laten maken over het Nederlandse gasbeleid. De onderzoekers wierpen de “dringende” vraag op of de overheid de komende jaren voldoende gas kan garanderen. De onderzoekers raadden af ​​om voor grote hoeveelheden gas te vertrouwen op de ‘spotmarkt’. De energiebedrijven waarvan de overheid afhankelijk is, kopen hun gas bijna volledig op deze markt in.

In tegenstelling tot andere Europese landen zoals Frankrijk en Italië, heeft Nederland geen reservevoorraad gas of afspraken met gasmaatschappijen over minimumreserves die ze moeten aanhouden. En dat terwijl 44 procent van de Nederlandse energievoorziening nog steeds uit gas komt. Ook heeft Nederland volgens Nieuwsuur weinig langlopende gascontracten.

“Het huidige kabinet gaat nog uit van een vrij simpele visie op marktwerking. Die concurrentie zorgt voor de laagste prijzen en dat er leveringszekerheid is”, zegt Aad Correlje, energiespecialist van de TU Delft, tegen het programma. “Alleen, dat geldt niet voor alle markten, en zeker niet voor de gasmarkt.”

Nederland gaf volgens de VVD te veel controle uit handen. Er bestaat niet langer zoiets als een ‘open gasmarkt’, aldus de coalitiepartij. “Als liberalen geloven we natuurlijk in marktwerking. Maar alleen als er een vrije markt is”, zegt VVD-Kamerlid Silvio Erkens tegen Nieuwsuur. “En in het geval van de gasmarkt is er geen vrije markt. Geopolitieke en economische belangen zijn volledig met elkaar verweven.”

Ook CDA-Kamerlid Henri Bontenbal is kritisch. “De leveringszekerheid is te veel aan de markt overgelaten, met het idee dat de markt dat zelf wel gaat oplossen. En ik denk dat we nu zien dat dat niet het geval is.”

Partijen willen duidelijkheid van het kabinet over scenario’s die het klaar heeft voor het sluiten van bedrijven als de gasvoorraden deze winter opraken. Het is te laat om in te grijpen voor deze winter, zei Erkens. “Dat is gewoon het eerlijke verhaal. We gaan de winter in met de gasvoorraden en contracten die we nu hebben. Voor huishoudens lijkt dat voldoende, voor de industrie is het onzeker.”

Voor de langere termijn willen VVD en CDA dat het kabinet de gasvoorraden vergroot, nadenkt over langetermijncontracten en het hele energiesysteem op orde heeft. “We moeten ook kijken naar het stabiel houden van de gasproductie in de Noordzee en kijken of we op sommige plaatsen de afhankelijkheid kunnen verminderen”, zei Erkens.

Gerelateerde artikelen

Wellicht ben je ook geïnteresseerd in?

Het laatste nieuws in je mailbox ontvangen?