Inlichtingendiensten starten ondanks negatief referendum grootschalige datamining


Ondanks dat een meerderheid van de Nederlanders in 2018 in een referendum tegen een wet stemde om grootschalige datamining toe te staan, is het op grote schaal aftappen van communicatie via internetkabels technisch mogelijk en zal binnenkort worden gebruikt door de Nederlandse inlichtingendiensten. Dat breekt met eerdere toezeggingen van voormalig verantwoordelijk minister Ronald Plasterk, meldt de Volkskrant op basis van informatie van toezichthouders TIB en CTIVD en gesprekken met betrokkenen.

Een kleine meerderheid stemde in maart 2018 in een referendum tegen de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidswet. Dit was voor het kabinet aanleiding om enkele wetswijzigingen door te voeren die de inlichtingendienst AIVD en MIVD in staat stellen om op grote schaal telefoon- en internetverkeer af te tappen. Een van de toezeggingen was dat het tappen “zo gericht mogelijk” zou zijn. Ronald Plasterk, toenmalig minister van Binnenlandse Zaken en verantwoordelijk voor de AIVD, beloofde expliciet dat de wet niet gebruikt zou worden om de communicatie van hele wijken af ​​te tappen.

Lees ook:  Weinig mensen kochten legaal medicinale cannabis

“Het onderscheppen van alle communicatie in een bepaalde Nederlandse wijk of wijk gedurende een bepaalde periode (…) doorstaat in geen geval de toets aan wettelijke eisen als proportionaliteit en subsidiariteit. Ik sluit het om zulke redenen uit”, aldus Plasterk. Het gebruik van de wet om de gegevens van hele buurten te ontginnen, werd vaak angstzaaierij genoemd omdat de technologie dit niet toestond. Rob Bertholee, destijds hoofd van de AIVD, vertelde in 2018 aan de media dat hij zich niet kon voorstellen dat de dienst de communicatie van een hele wijk zou aftappen. “Dat gaan we niet doen.”

Maar nu is datamining op deze schaal mogelijk, meldt de Volkskrant. Betrokkenen vertelden de krant dat de AIVD en MIVD van plan zijn om data te onderscheppen bij grote kabelpartijen, zoals Eurofiber en Relined – bedrijven met uitgebreide glasvezelnetwerken in Nederland die ook zijn aangesloten op trans-Atlantische internetkabels. Dat maakt het technisch mogelijk om veel meer communicatie af te tappen dan een enkele kabel van één provider, schrijft de krant. “Je hebt het eigenlijk over heel Nederland”, zegt een betrokkene.

Lees ook:  Scheepsbouwbedrijf Damen stopt met bevoorrading van schepen aan Rusland

Uit twee aanvragen van de AIVD en de MIVD vorig jaar voor het aftappen van kabelgegevens blijkt dat de diensten eigenlijk verder willen gaan dan beloofd. De minister heeft de aanvragen ingewilligd. Maar toezichthouder TIB verwierp ze vervolgens als onwettig omdat ze “niet proportioneel, niet subsidiair en niet zo gericht mogelijk waren”. In een toelichting zei de TIB dat één interceptie betrekking had op de communicatie van ‘miljoenen burgers’. De diensten wilden die communicatie continu bewaren en minimaal een jaar bewaren, eventueel verlengend tot drie jaar.

De TIB zei dat de diensten niet specificeerden wat ze van de datatap verwachtten te krijgen, en dat sommige gegevens ongezien zouden zijn gedeeld met een buitenlandse dienst. “Waarschijnlijk zou een aanzienlijke hoeveelheid internetverkeer van onder meer Nederlanders worden opgeslagen”, aldus de TIB.

Volgens de Volkskrant zal een nieuw wetsvoorstel om digitale dreigingen in kaart te brengen deze vorm van grootschalige datamining tot de standaardpraktijk maken. Het wetsvoorstel maakt het criterium “zo gericht mogelijk” minder belangrijk en vermindert de toetsing door de TIB. Dit maakt het makkelijker om toestemming te krijgen voor grootschalige datamining. De TIB hoeft de diensten geen toestemming meer te geven om de gegevens te analyseren. En ook Plasterks eerdere belofte om streamingdiensten als Netflix en YouTube uit de datastroom te filteren komt te vervallen.

Lees ook:  Thierry Baudet loses initial court battle over Covid, Holocaust comparison

Plaats een reactie