Belastingdienst gebruikte nationaliteit, uiterlijk om frauderisico in te schatten: PwC

Image source - Pexels.com


Ambtenaren van de Belastingdienst analyseerden het frauderisico ‘met enige regelmaat’ tussen 2014 en 2019 op basis van ‘persoonlijke kenmerken zoals nationaliteit of uiterlijk’, concludeert accountantskantoor PwC. De organisatie kreeg de opdracht om onderzoek te doen naar het gebruik door de Belastingdienst van ‘ zwarte lijsten.”

Naar verluidt heeft het duizenden inwoners van Nederland hun financiële zekerheid ontnomen door hen te blokkeren van de financiële uitkeringen waar ze recht op hadden. De onderzoekers zeiden tientallen voorbeelden te hebben gevonden in hun onderzoek naar een controversieel fraudecontrolesysteem van de Belastingdienst.

“Ik keur dit ten zeerste af”, zegt Marnix van Rij, de nieuwe staatssecretaris van de Belastingdienst. Hij noemde de conclusies van PwC moeilijk te accepteren. Ze laten eens te meer zien dat de fraudedetectiefaciliteit “fundamentele tekortkomingen” had, zei hij.

In bijna alle gevallen werden burgers die eenmaal in het controversiële systeem waren geplaatst, er niet meer uitgehaald. Het gebruik van bijzondere persoonsgegevens werd ook gevonden in ongeveer 11 procent van de gevallen waarin burgers waren aangemeld bij de Fraude Signalering Dienst (FSV).

Volgens PwC lijkt de fraudedetectiefaciliteit geen rol te hebben gespeeld bij het maken van conclusies over degenen die worden gecontroleerd. Alleen al door hun naam in het systeem te markeren, werd echter gesuggereerd dat het “zeer aannemelijk” is dat burgers niet in aanmerking kwamen voor een minnelijke schuldsanering, waarbij ze niet hun volledige schuld zouden hebben moeten terugbetalen. Het verhinderde hen ook om toegang te krijgen tot kwijtschelding van belastingschulden of de mogelijkheid om aangepaste terugbetalingsplannen te maken.

Eerder was bekend dat het systeem in strijd was met de privacywetgeving, daarom trok Van Rijs voorganger de stekker eruit. Het gebruik van de FSV is begin 2020 gestopt omdat deze niet voldeed aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming, zegt de Belastingdienst op haar website.

“Door het wijdverbreide gebruik binnen de Belastingdienst, en hoe deze eventueel met derden werd gedeeld, werden bijzondere persoonsgegevens breed verspreid”, zegt PwC.

Gerelateerde artikelen

Wellicht ben je ook geïnteresseerd in?

Het laatste nieuws in je mailbox ontvangen?