Kabinet wil Nederlanderschap intrekken zonder rechter, toezicht

Image source - Pexels.com


Het kabinet wil met een tijdelijke maatregel die de minister van Justitie in staat stelt het Nederlanderschap in te trekken van mensen die zich hebben aangesloten bij terroristische groeperingen in het buitenland zonder goedkeuring van de rechter, een permanente bevoegdheid maken. Uit een daartoe strekkend wetsvoorstel blijkt ook dat de regering het extra toezicht op deze bevoegdheid wil afschaffen, meldt Nieuwsuur.

Deze tijdelijke bevoegdheid is in 2017 ingevoerd, toen terroristische groepering ISIS Syrië domineerde, met de bedoeling potentiële terroristen uit Nederland te weren. De PvdA dwong het kabinet destijds om de commissie toezicht op de inlichtingendiensten CTIVD toezicht te laten houden op de minister van Justitie bij het gebruik van deze bevoegdheid.

De CTIVD heeft in een brief aan de Tweede Kamer haar zorgen geuit over de nieuwe plannen van het kabinet. Volgens de onafhankelijke instantie leidt het plan tot een ’toezichtgat’. De minister van Justitie kan het Nederlanderschap intrekken op basis van staatsgeheime informatie. De CTIVD is het enige orgaan dat ‘realtime’ kan zien hoe het kabinet met deze vertrouwelijke documenten omgaat en daarmee kan bepalen of de minister terecht gebruik maakt van zijn bevoegdheden.

Staatssecretaris Ankie Broekers-Knol schrijft aan de Tweede Kamer dat zij vindt dat het toezicht op deze bevoegdheid bij de Tweede Kamer ligt. Ook wijst ze erop dat de CTIVD in de vijf jaar dat deze bevoegdheid bestond, geen enkel rapport heeft uitgebracht over de effectiviteit ervan. Met de nieuwe wet kan de CTIVD nog steeds controleren hoe het kabinet staatsgeheimen gebruikt.

De CTIVD beaamt dat zij nooit een rapport heeft uitgebracht, maar stelt dat dit komt omdat er al een ander onderzoek loopt naar het gebruik van deze bevoegdheid. En hoewel de CTIVD het gebruik van staatsgeheimen blijft monitoren, kan ze die kennis niet gebruiken om de minister in toom te houden, aldus de dienst. Omdat het parlement niet altijd direct toezicht kan houden op staatsgeheime zaken, is er een hiaat in het toezicht.

De plannen van het kabinet leidden ook tot kritiek in de Tweede Kamer. “Meer macht met minder toezicht, dat vonden we al onwenselijk”, zegt D66-Kamerlid Hanneke van der Werf tegen Nieuwsuur. “En nu blijkt dat de toezichthouder zelf aan de kant wordt gezet. Een zorgwekkende gang van zaken.” De PvdA, die er eerder bij de CTIVD op aandrong om de toezichthoudende functie op het intrekken van het staatsburgerschap te krijgen, noemde het nieuwe plan ‘een slechte zaak’.

Ook de Raad van State had kritiek op het wetsvoorstel, maar vooral om een ​​andere reden. De Raad was vanaf het begin kritisch over deze bevoegdheid en in de afgelopen vijf jaar is de behoefte aan de wet alleen maar afgenomen. “Er zijn momenteel onvoldoende overtuigende argumenten voor de invoering van een permanente bevoegdheid”, zei de Raad van State, eraan toevoegend dat het intrekken van het staatsburgerschap van terreurverdachten het probleem alleen maar naar een andere plaats verplaatst. “De maatregel die mensen bewust buiten de grenzen van het Koninkrijk houdt vanwege de potentiële dreiging die ze vormen, verschuift het probleem naar andere, in dit geval, vaak fragiele staten.”

Gerelateerde artikelen

Wellicht ben je ook geïnteresseerd in?

Het laatste nieuws in je mailbox ontvangen?