De recente macrocijfers geven inzicht in de huidige staat van de economieën in de Verenigde Staten en Europa. De cijfers wijzen op een veerkrachtige Amerikaanse economie, die zich aanpast aan de huidige uitdagingen. Recentelijk zijn er meer nieuwe banen gecreëerd dan analisten hadden verwacht, en de inkoopmanagersindex voor de dienstverlening toont een snellere groei dan eerder werd ingeschat. Desondanks viel de groei van het bruto nationaal product (BNP) over het vierde kwartaal tegen met een percentage van 1,4. Dit is te wijten aan tijdelijke factoren, zoals de verstoorde im- en export door recente handelstarieven. De inflatie schommelt momenteel rond de 2,4 procent, wat boven de gewenste 2 procent ligt, maar nog wel als acceptabel wordt beschouwd.
Impact van geopolitieke spanningen
De financiële wereld wordt momenteel gedomineerd door het nieuws over geopolitieke spanningen, met name de stijgende olie- en gasprijzen die de aandacht trekken. De markten houden rekening met de mogelijke impact op de inflatie, rente en economische groei. Een situatie zoals die van vier jaar geleden, toen de spanningen in Oekraïne een bearmarkt teweegbrachten, is niet uitgesloten. Toen konden de markten de hoge inflatie en de stijgende rentes niet opvangen.
Deskundigen wijzen op de mogelijke gevolgen van een escalerende situatie in het Midden-Oosten. Bijvoorbeeld, een aanval op Iran zou de olieprijzen kunnen stuwen naar boven de 100 dollar per vat, wat typerend zou zijn voor een significante vertraging van de economische groei. Volgens een vuistregel zorgt elke stijging van 10 dollar per vat olie voor een vermindering van het BNP met 0,2 procent en een inflatieverhoging van 0,28 procent.
De huidige olievoorraden
De reactie van de markten op de recente ontwikkelingen blijft tot nu toe relatief beheerst. Hoewel de aandelenkoersen een lichte daling hebben laten zien, is dit te verklaren door de stevige rally van de afgelopen jaren. Op dit moment wordt er vanuit gegaan dat het huidige conflict een beperkte duur zal hebben, met een verwachte tijdspanne van vier tot vijf weken. Dit zou de energiemarkten in staat kunnen stellen om de impact te absorberen.
Het merendeel van de olie die door de Straat van Hormuz vervoerd wordt, gaat naar Azië, met China als grootste afnemer. China beschikt momenteel over een strategische oliereserve van ongeveer 1,2 miljard vaten, wat betekent dat het land in staat is om de import voor 124 dagen te waarborgen. Dit geeft aan dat er vooralsnog geen directe schaarste aan olie is.
Daarnaast zou er in de toekomst meer aanbod van Russische olie kunnen komen, vooral als landen als China en India de olie tegen lagere prijzen willen kopen. De energiemarkt is de afgelopen jaren aanzienlijk veranderd, waarbij de Verenigde Staten nu de grootste producent van olie zijn en zelfvoorzienend kunnen zijn. Deze veranderingen hebben bijgedragen aan een recente stijging van de waarde van de dollar.
Historische context van beursreacties
Historisch gezien kunnen ingrijpende geopolitieke gebeurtenissen een tijdelijke impact op de beurs hebben. De markten reageren vaak met een korte, soms heftige daling, maar herstellen zich doorgaans snel. Een goed voorbeeld hiervan is de reactie van de markten na de metro-oorlogsverklaring door de Verenigde Staten in de jaren veertig. Direct na de inval van Duitsland in Polen steeg de Dow Jones-index met tien procent, en de S&P 500 index steeg tussen die dag en het einde van de Tweede Wereldoorlog met 30 procent, wat voor beleggers neerkwam op een gemiddeld rendement van 10,9 procent per jaar.
Scenario’s voor de toekomst
De verwachtingen omtrent de duur van het huidige conflict zijn cruciaal voor de markten. Als het conflict beperkt blijft, kunnen beleggers mogelijk met een gerust hart ‘buy the dip’-strategieën overwegen, vooral wanneer de spanningen afnemen. Echter, indien het conflict zich uitbreidt, zijn de risico’s voor oplopende inflatie en stijgende rentes reëel.
President Trump heeft met zijn recente acties een aanzienlijke gok genomen, waarbij de publieke opinie in de Verenigde Staten een belangrijke rol speelt. Veel Amerikanen zijn tegen een langdurig conflict en zien de stijgende prijzen als een bedreiging. Dit kan resulteren in een verschuiving van beleidsstrategieën, vooral met de midterm verkiezingen in aantocht.
Of de autoriteiten in Iran de situatie weten te bedwingen, is momenteel onzeker. Echter, mocht er een eerste signaal van de-escalatie komen, kan dit een aantrekkelijk koopmoment zijn voor beleggers. De mogelijkheden van technologische vooruitgang, zoals de AI-revolutie, blijven vervolgens achter de bestaande geopolitieke thema’s hangen.
Dit artikel is samengesteld door de redactie van Hoevelaker.nl en is bedoeld voor informatieve doeleinden. De verstrekte informatie is gebaseerd op betrouwbare bronnen. Voor specifieke beleggingsadviezen wordt aangeraden contact op te nemen met een financieel adviseur.
De macrocijfers van afgelopen week wijzen op een veerkrachtige economie in de Verenigde Staten en een herstellende situatie in Europa. In de VS zijn er meer nieuwe banen gecreëerd dan verwacht en de inkoopmanagersindex voor de dienstverlening heeft sneller gegroeid dan geraamd. Hoewel het BNP in het vierde kwartaal met 1,4 procent achterbleef bij de verwachtingen, is dit te wijten aan tijdelijke factoren, zoals verstoringen in de handelsstromen door invoer- en uitvoertarieven. De inflatie ligt momenteel op 2,4 procent, wat boven het beoogde percentage van 2 procent is, maar nog steeds als redelijk wordt beschouwd.
Inflatie en bearmarket
In de financiële media staat het nieuws over oorlogsdreigingen centraal. De plotselinge stijging van de olie- en gasprijzen is de grote topic van de dag. Markten houden rekening met de mogelijke gevolgen voor inflatie, rentetarieven en economische groei. Er bestaat een kans dat we een herhaling van het scenario van vier jaar geleden (Oekraïne) zien; de Russische invasie vond plaats terwijl de markten al hoog stonden, wat resulteerde in een bearmarket in 2022, toen de markten moeite hadden met de hoge inflatie en rentestijgingen.
Experts wijzen erop dat een aanval op Iran de olieprijs boven de 100 dollar zou kunnen duwen. Dit is zeker mogelijk, maar tot nu toe is het niet gebeurd. Volgens een vuistregel zou elke stijging van 10 dollar per vat olie een daling van het BNP met 0,2 procent met zich meebrengen, terwijl een toename van 10 procent in de olieprijs een stijging van 0,28 procent van de inflatie zou veroorzaken. Een scenario waarin de olieprijs boven de 100 dollar stijgt, zou het krappe monetaire beleid van centrale banken van de afgelopen jaren in gevaar kunnen brengen.
Olievoorraden
Tot nu toe is de marktreactie relatief gematigd. De koersen zijn iets gedaald, maar dat is te verwaarlozen gezien de sterke rally van de afgelopen jaren. Dit heeft vooral te maken met de verwachte duur van het conflict, die momenteel op vier tot vijf weken wordt geschat. De energiemarkten zouden dit kunnen opvangen; 90 procent van het LNG dat de Straat van Hormuz passeert, gaat naar Azië en de meeste olie richting China, dat over een strategische oliereserve van 1,2 miljard vaten beschikt, goed voor 124 dagen aan vraag.
Daarnaast is het mogelijk dat de olieproductie uit Rusland toeneemt. In een extremere situatie kan Russische olie weer openlijk op de markt worden aangeboden tegen lagere prijzen, vooral aan landen als China en India. Bovendien hebben de Amerikaanse schalieproducenten de mogelijkheid om de productie te verhogen. Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten kunnen gebruikmaken van alternatieve pijpleidingen. Kortom, er is momenteel geen tekort aan olie.
Oorlogswinst
Het is echter zeldzaam dat ingrijpende geopolitieke gebeurtenissen leiden tot langdurige beursdalingen. Geschiedenis leert ons dat markten doorgaans aanvankelijk reageren met een scherpe daling, maar zich al snel herstellen. De economische gevolgen die aanvankelijk werden verwacht, blijken vaak mee te vallen. Een voorbeeld is de reactie op de importtarieven die door Trump werden ingesteld. Na een snelle terugval volgde er herstel, en de economie bleef draaien terwijl de markten weer op nieuwe hoogtes afstegen.
Een opmerkelijk voorbeeld is de reactie van de beurs tijdens de Tweede Wereldoorlog. De dag na de Duitse invasie in Polen steeg de Dow Jones-index met 10 procent. Tussen die dag en het einde van de oorlog groeide de S&P 500 met 30 procent. Beleggers die herbelegd hebben, zagen zelfs een rendement van meer dan 84 procent in deze periode, wat neerkomt op een gemiddelde opbrengst van 10,9 procent per jaar.
Een kortdurend conflict
Daarbij moeten wel kanttekeningen worden geplaatst, vooral met betrekking tot de duur van het conflict. Mocht dit kortdurend zijn, dan kunnen de markten op termijn weer stabiliseren. Dit zou het juiste moment zijn om ‘Buy the Dip’ toe te passen, vooral als de spanningen in het Midden-Oosten afnemen. Echter, als het conflict escaleert of veel langer aanhoudt dan verwacht, kunnen we een herhaling van de situatie van vier jaar geleden verwachten (Oekraïne), met opnieuw oplopende inflatie, stijgende rentetarieven en veel volatiliteit op de beurzen.
Vooralsnog lijkt deze kans echter klein. Trump heeft met deze aanval een groot risico genomen, vooral met het oog op de publieke opinie in de Verenigde Staten, waar veel mensen de oorlog niet steunen. Als de prijzen stijgen als gevolg van het conflict, zal dit het sentiment alleen maar verslechteren. Met de midtermverkiezingen in het vooruitzicht, is het waarschijnlijk dat de president terugdeinst voor ingrijpende gevolgen en een manier zoekt om het slagveld zonder te veel schade te verlaten. Of mogelijk capituleert Iran. Eventuele tekenen van dat laatste kunnen aantrekkelijk zijn voor beleggers. Dan kan de AI-revolutie weer in de schijnwerpers komen.
Martine Hafkamp is algemeen directeur van Fintessa Vermogensbeheer. Fintessa is een onafhankelijk, gespecialiseerd vermogensbeheerkantoor uit Baarn en tweevoudig winnaar van de Gouden Stier. Deze publicatie is opgesteld door Fintessa B.V. en de vermelde gegevens zijn afkomstig uit door Fintessa B.V. als betrouwbaar beschouwde bronnen en openbaar beschikbare informatie. Dit document bevat beleggingsaanbevelingen, maar is geen beleggingsadvies of aanbod tot koop of verkoop van financiële instrumenten. Fintessa B.V. kan niet instaan voor de juistheid en volledigheid van de genoemde feiten, gegevens, meningen en verwachtingen. Fintessa B.V. is een beleggingsonderneming met een vergunning op grond van de Wet financieel toezicht en staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank. Voor de uitgebreide disclaimer verwijzen we naar www.fintessa.nl.
