Januari is traditioneel een sterke maand voor kleine aandelen, maar de resultaten van de afgelopen jaren zijn overwegend teleurstellend. De wereldwijde aandelenindex MSCI World, die voornamelijk largecaps weerspiegelt, begon 2026 met een stijging van bijna een procent in januari. In tegenstelling tot largecaps zagen kleinere aandelen echter een winst van meer dan 3%. Ondanks deze goede start is het verleden ons geleerd dat dit geen garantie biedt voor de rest van het jaar. In de afgelopen 15 jaar behaalde de smallcap-sector tien keer een outperformance in januari, maar in zes van die jaren eindigde ze alsnog met een achterstand op largecaps.
De frustratie over de prestaties van smallcaps groeit, vooral gezien economische omstandigheden die in hun voordeel zouden moeten zijn, zoals groei, dalende rentes en marktherstel. Een voorbeeld hiervan zijn de renteverlagingen door de Europese Centrale Bank (ECB) en de Bank of England in 2025, welke niet leidde tot een verbeterd sentiment voor Europese smallcaps. Daarnaast presteerden Japanse smallcaps in 2021 ondermaats, ondanks dat Japan in dat jaar een van de sterkste economische groeipercentages in decennia noteerde. Dit roept vragen op over de toekomst van een sector die altijd als veelbelovend werd beschouwd.
Prestaties van Amerikaanse largecaps
In de afgelopen tien jaar hebben wereldwijde largecaps een gemiddeld jaarlijks rendement van ongeveer 12% behaald. Smallcaps blijven ongeveer 2 procentpunten per jaar achter. Deze underperformance is voornamelijk zichtbaar in de uitzonderlijk sterke prestatie van de zogenaamde “Magnificent Seven”, een groep van grote AI-gerelateerde aandelen, gedurende 2023 en 2024, die de rendementen van largecaps heeft aangedreven.
Bovendien vormen Amerikaanse bedrijven slechts 60% van de wereldwijde smallcapindex, terwijl Amerikaanse largecaps met een gewicht van 71% de MSCI World Index domineren. Dit verschil in prestaties was wereldwijd merkbaar, maar de mate van underperformance varieerde per regio. Hoewel de grootste achterstand te zien was in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, presteerden Amerikaanse smallcaps beter dan hun tegenhangers in andere regio’s.
Een belangrijke factor in de explanation voor deze underperformance is de sectorsamenstelling. Technologie was de best presterende sector wereldwijd in de afgelopen tien jaar, maar smallcaps zijn in deze sector relatief ondervertegenwoordigd, vooral in Azië en de VS. In Europa is het verschil minder groot, maar het absolute niveau van blootstelling aan technologie is er lager.
Kwaliteit van smallcaps
De recente gegevens van Morningstar wijzen op een duidelijke afname in de kwaliteit van smallcaps, gemeten aan de hand van winstgevendheid en financiële gezondheid, zowel in de VS als in andere regio’s. Tegelijkertijd neemt de kwaliteit van largecaps toe. Dit lijkt geen toeval; veel veelbelovende kleine bedrijven blijven tegenwoordig in private handen, aangetrokken door overvloedige financiering via venture capital, of worden door private-equityfondsen van de beurs gehaald.
Ondanks deze uitdagingen zijn er nog steeds kansen voor beleggers in smallcaps. Ze zijn historisch gezien goedkoop in vergelijking met largecaps, niet alleen in de VS. Volgens Michael Field, een marktexpert van Morningstar, is het waarderingsgat in Europa zelfs groter. Met het toenemende momentum en verbeterde economische vooruitzichten zou 2026 wel eens een kantelpunt kunnen zijn.
Aanbevolen fondsen voor beleggers
Beleggers die willen inspelen op de kansen in smallcaps, kunnen overwegen te investeren in verschillende smallcap-aandelenfondsen die positieve beoordelingen ontvangen van de fondsanalisten van Morningstar. Hieronder volgt een overzicht van aanbevolen fondsen die geregistreerd zijn voor verkoop in Nederland.
| Naam | ISIN | Morningstar Categorie | Morningstar Medalist Rating | Morningstar Medalist Rating Ouder | Morningstar Medalist Rating Mensen | Morningstar Medalist Rating Proces |
| Fidelity Asian Smaller Companies | LU1261430877 | Asia ex-Japan Small/Mid-Cap Equity | Silver | Above Average | Above Average | Above Average |
| Templeton Asian Smaller Companies | LU0976565415 | Asia ex-Japan Small/Mid-Cap Equity | Silver | Average | Above Average | Above Average |
| PineBridge Asia ex-Japan Small Cap Equity | IE00BZ4T6329 | Asia ex-Japan Small/Mid-Cap Equity | Bronze | Average | Above Average | Average |
| Baring Europe Select | IE00BGKPWR76 | Europe ex-UK Small/Mid-Cap Equity | Bronze | Average | Above Average | Average |
| abrdn European Smaller Companies | LU1355005932 | Europe Small-Cap Equity | Silver | Average | Above Average | Above Average |
| Janus Henderson Pan European Small & Mid Cap | LU0995140356 | Europe Small-Cap Equity | Silver | Average | Above Average | Above Average |
| Kempen (Lux) European Small-Cap | LU0927663905 | Europe Small-Cap Equity | Silver | Average | Above Average | Above Average |
| Montanaro European Smaller Companies | IE00BBT35564 | Europe Small-Cap Equity | Silver | Above Average | Above Average | Above Average |
| MFS Meridian Global New Discovery | LU2219429060 | Global Small/Mid-Cap Equity | Gold | High | High | Above Average |
| Neuberger Berman Global Equity Megatrend | IE00BKPHW986 | Global Small/Mid-Cap Equity | Gold | Above Average | High | Above Average |
| Janus Henderson Horizon Japan Smaller Companies | LU0976557230 | Japan Small/Mid-Cap Equity | Bronze | Average | Above Average | Average |
| Dimensional US Small Company | IE0032768974 | US Small-Cap Equity | Gold | High | Above Average | Above Average |
| First Eagle US Small Cap Opportunities | IE000VA66T77 | US Small-Cap Equity | Silver | Above Average | Above Average | Above Average |
| JPM US Smaller Companies | LU0912749735 | US Small-Cap Equity | Silver | Above Average | Above Average | Above Average |
| Neuberger Berman US Small Cap | IE00B4NQT611 | US Small-Cap Equity | Silver | Above Average | Above Average | Above Average |
| Janus Henderson US Venture | IE00BFRSZ289 | US Small-Cap Equity | Bronze | Average | Above Average | Above Average |
| Neuberger Berman US Small Cap Intrinsic Value | IE00BX1D4S49 | US Small-Cap Equity | Bronze | Above Average | Above Average | Above Average |
Ronald van Genderen, CFA is fondsanalist bij Morningstar Benelux
Traditioneel is januari een sterke maand voor kleinere aandelen, maar de resultaten van de afgelopen jaren zijn overwegend teleurstellend geweest.
De wereldwijde aandelenbenchmark MSCI World, die voornamelijk bestaat uit largecaps, begon 2026 met een stijging van bijna 1% in januari. Kleinere aandelen presteerden echter nog beter, met een stijging van meer dan 3%. Een goede start biedt echter niet altijd een garantie voor het vervolg van het jaar. In de afgelopen 15 jaar waren er maar liefst tien maanden januari waarin kleine aandelen beter presteerden dan largecaps, maar in zes van die jaren eindigden ze desalniettemin met een achterstand.
Wat de recente periode bijzonder frustrerend maakt, is dat smallcaps zelfs ondermaats presteerden in omstandigheden die gunstig voor hen zouden moeten zijn, zoals economische groei, dalende rente en marktherstel. Bijvoorbeeld, de renteverlagingen door de ECB en de Bank of England in 2025 hadden geen positieve impact op de Europese smallcaps. Ondanks dat deze aandelen doorgaans gevoeliger zouden moeten zijn voor economische groei, bleef de Japanse smallcapmarkt achter in 2021, het jaar waarin Japan de sterkste economische groei in decennia beleefde. Dit vormt een opmerkelijke ontwikkeling voor een categorie die ooit als veelbelovend werd beschouwd.
Amerikaanse largecaps
In de afgelopen tien jaar hebben wereldwijde largecaps een gemiddeld jaarlijks rendement van ongeveer 12% gerealiseerd. Smallcaps bleven daarbij jaarlijks zo’n 2 procentpunten achter. Een aanzienlijk deel van deze underperformance deed zich voor in 2023 en 2024, toen de uitzonderlijk sterke prestaties van de zogenaamde “Magnificent Seven” en andere grote, AI-gerelateerde aandelen het rendement van largecaps opdrijven.
Bovendien vertegenwoordigen Amerikaanse bedrijven slechts 60% van de wereldwijde smallcapindex, terwijl Amerikaanse largecaps met een gezamenlijke weging van 71% de MSCI World Index domineren. Het prestatietekort tussen large- en smallcaps was de afgelopen tien jaar wereldwijd zichtbaar, maar het niveau van underperformance varieerde per regio. Hoewel de grootste achterstand in de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk te zien was, presteerden Amerikaanse smallcaps beter dan hun tegenhangers in andere gebieden.
Een analyse van de oorzaken van deze underperformance laat vooral de sectorsamenstelling zien. Technologie was wereldwijd de best presterende sector in de afgelopen tien jaar, en in deze sector zijn smallcaps, vooral in Azië en de VS, relatief ondervertegenwoordigd ten opzichte van largecaps. In Europa is het verschil kleiner, maar daar is het absolute niveau van technologische blootstelling ook lager.
Een andere interessante verklaring zou de groei van de private markten kunnen zijn. Onderzoek, waaronder dat van Cliff Asness in “Size Matters, If You Control Your Junk”, toont aan dat hoogwaardige smallcaps beter presteren dan largecaps. Maar wat als deze kwalitatief hoogwaardige smallcaps simpelweg van de beurs verdwijnen?
Kwaliteit
Volgens Morningstar-gegevens is er een duidelijke afname in de kwaliteit van smallcaps, gemeten aan de hand van winstgevendheid en financiële gezondheid. Dit geldt zowel voor de VS als voor andere regio’s. Tegelijkertijd lijkt de kwaliteit van largecaps toe te nemen. Dit is geen toeval: vele veelbelovende kleine bedrijven blijven tegenwoordig in private handen, aangetrokken door overvloedig venture capital, of worden door private-equityfondsen van de beurs gehaald.
Toch zijn er nog steeds kansen voor beleggers in smallcaps. Ze zijn momenteel historisch goedkoop in vergelijking met largecaps, een situatie die niet alleen in de VS geldt. Volgens Morningstars Europese marktexpert Michael Field is het waarderingsverschil in Europa zelfs groter. Met het stijgende momentum en verbeterd economisch vertrouwen zou 2026 wel eens een keerpunt kunnen worden.
Aanbevolen fondsen
Voor beleggers die hierop willen inspelen, zijn er verschillende smallcap-aandelenfondsen die van de analisten van Morningstar een positieve Morningstar Medalist Rating hebben gekregen. Hieronder volgt een overzicht van dergelijke fondsen die geregistreerd zijn voor verkoop in Nederland.
| Naam | ISIN | Morningstar Categorie | Morningstar Medalist Rating | Morningstar Medalist Rating Parent Pillar | Morningstar Medalist Rating People Pillar | Morningstar Medalist Rating Process Pillar |
| Fidelity Asian Smaller Companies | LU1261430877 | Asia ex-Japan Small/Mid-Cap Equity | Zilver | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld |
| Templeton Asian Smaller Companies | LU0976565415 | Asia ex-Japan Small/Mid-Cap Equity | Zilver | Gemiddeld | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld |
| PineBridge Asia exJapan Small Cap Equity | IE00BZ4T6329 | Asia ex-Japan Small/Mid-Cap Equity | Brons | Gemiddeld | Boven gemiddeld | Gemiddeld |
| Baring Europe Select | IE00BGKPWR76 | Europe ex-UK Small/Mid-Cap Equity | Brons | Gemiddeld | Boven gemiddeld | Gemiddeld |
| abrdn European Smaller Companies | LU1355005932 | Europe Small-Cap Equity | Zilver | Gemiddeld | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld |
| Janus Henderson Pan European Small & Mid Cap | LU0995140356 | Europe Small-Cap Equity | Zilver | Gemiddeld | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld |
| Kempen (Lux) European Small-Cap | LU0927663905 | Europe Small-Cap Equity | Zilver | Gemiddeld | Boven gemiddelde | Boven gemiddeld |
| Montanaro European Smaller Companies | IE00BBT35564 | Europe Small-Cap Equity | Zilver | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld |
| MFS Meridian Global New Discovery | LU2219429060 | Global Small/Mid-Cap Equity | Goud | Hoog | Hoog | Boven gemiddeld |
| Neuberger Berman Global Equity Megatrend | IE00BKPHW986 | Global Small/Mid-Cap Equity | Goud | Boven gemiddeld | Hoog | Boven gemiddeld |
| Janus Henderson Horizon Japan Smaller Companies | LU0976557230 | Japan Small/Mid-Cap Equity | Brons | Gemiddeld | Boven gemiddeld | Gemiddeld |
| Dimensional US Small Company | IE0032768974 | US Small-Cap Equity | Goud | Hoog | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld |
| First Eagle US Small Cap Opportunities | IE000VA66T77 | US Small-Cap Equity | Zilver | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld |
| JPM US Smaller Companies | LU0912749735 | US Small-Cap Equity | Zilver | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld |
| Neuberger Berman US Small Cap | IE00B4NQT611 | US Small-Cap Equity | Zilver | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld |
| Janus Henderson US Venture | IE00BFRSZ289 | US Small-Cap Equity | Brons | Gemiddeld | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld |
| Neuberger Berman US Small Cap Intrinsic Value | IE00BX1D4S49 | US Small-Cap Equity | Brons | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld | Boven gemiddeld |
Ronald van Genderen, CFA is fondsanalist bij Morningstar Benelux





