60% van de gemeenten komt in 2026 in financiële problemen


Zes op de tien Nederlandse gemeenten komen in 2026 door de maatschappelijke opgaven in de financiële problemen, zo blijkt uit de BDO-benchmark, een onderzoek naar de financiële situatie van Nederlandse gemeenten door accountantskantoor BDO. De gemeenten verwachten dat jaar een begrotingstekort van 600 miljoen euro. Ze wijten het aan uitdagingen als het oplossen van de woningnood en het financieren van de energietransitie.

De noodlijdende Nederlandse gemeenten hadden in 2021 een begrotingstekort van 249 miljoen euro. Het overgrote deel sloot het jaar positief af, met een gezamenlijk overschot van 1,8 miljard euro. BDO concludeert dat de financiële situatie van gemeenten de afgelopen jaren is verbeterd. “Dat lijkt goed nieuws, maar de oorzaken van die overschotten zijn niet altijd positief”, zegt Rob Bouman, voorzitter van de branchegroep Overheid binnen BDO. De groene cijfers kwamen volgens het bureau onder meer doordat gemeenten meer geld kregen van de overheid.

Maar in 2026 gaat het kabinet die bijdrage fors verlagen. Dat zorgt volgens BDO voor een ‘complexe situatie’ en alle vooruitzichten zien er ‘somber’ uit. Gemeenten geven aan dat het hen ontbreekt aan langetermijnperspectief vanuit de overheid, waardoor er veel onzekerheid is binnen de gemeenten. Niet alleen omdat de overheid haar bijdrage verlaagt, maar ook vanwege de uitdagingen waar ze voor staan, zoals onder meer de financiering van migratie, de energietransitie en digitalisering. “Deze onzekerheid en deze dreigende begrotingstekorten maken het heel moeilijk om structureel beleid te maken en te investeren in de maatschappelijke uitdagingen die er zijn”, aldus Bouman.

Lees ook:  Nederland kreeg vorig jaar de meeste asielaanvragen sinds 2015

De afgelopen jaren heeft de jeugdzorg veel druk gelegd op de gemeentelijke financiën. Gemeenten komen sinds 2017 jaarlijks zo’n 1,7 miljard euro tekort op de begroting die ze van de overheid krijgen. Het kabinet weigerde dit gat te dichten. Dat leidde tot een langlopend conflict. In het voorjaar van 2021 oordeelde een geschillencommissie die het geschil moest beslechten dat de overheid gemeenten in ieder geval tot 2028 extra geld moet geven. “Inmiddels is er ruim 1 miljard euro gecompenseerd”, aldus Bouman. Volgens hem maken gemeenten zich daar nu minder zorgen over.

Volgens Bouman zouden overheid en gemeenten beter moeten samenwerken. “Gemeenten en provincies werken vaak succesvol samen doordat ze zich richten op de problematiek van de burger en gebruikmaken van elkaars expertise. De rijksoverheid daarentegen werkt nog vooral in silo’s, als departementen.” Gemeenten kunnen niet alles, al moeten ze wel durven, zegt Boumen. De overheid moet ook kritisch naar zichzelf kijken. “Een continue dialoog hierover is essentieel”, zei hij.

Lees ook:  Tweede lichaam gevonden in puin van brand in appartementencomplex Arnhem

Plaats een reactie