Nico de Mus

Geplaatst op 30 juni, 2015 om 2:46 | In de categorie:

De dominee vraagt in zijn gebed of God tijdens de viering aanwezig wil zijn en ons iets wil laten zien wat we nog niet eerder hebben gezien. Een doorkijkje, een gedachte…Crijn_Hendricksz 1616-1645

Even later leest hij het verhaal van Nicodemus, een godgeleerde uit de tijd van Jezus. Ik denk terug aan mijn jonge jaren in Hoevelaken. De kerkbanken waren hard, de preken duurden lang en de psalmen sleepten zich door de hele noten tergend traag voort. De voorgangers op de kansel bedienden zich van ‘de Tale Kanaäns, de oude Bijbelse taal van genade en gerechtigheid. De woorden van de bijbel had je letterlijk te nemen. Natuurlijk leverde dat discussies op: is de wereld echt in zeven dagen geschapen? Heeft de slang in het paradijs écht gesproken tegen Eva? Werd profeet Bileam daadwerkelijk staande gehouden door zijn pratende ezel?

Nicodemus kwam tijdens die kerkdiensten regelmatig langs. Als balorige kerkjongetjes noemden we hem soms giechelend Nico de Mus.
Nicodemus heeft een theologische vraag en legt deze voor aan de man waaraan we nog steeds onze vrije dagen met Kerst, Pasen, Hemelvaart en Pinsteren te danken hebben. Om in de hemel te komen, moet je volgens de oude boeken ‘wedergeboren’ worden. Nicodemus snapt het niet. Als je oud bent kun je toch niet terugkeren in de moederschoot en opnieuw geboren worden? Het antwoord is duidelijk: je moet dit geestelijk uitleggen.

’s Middags loop ik mijn hardlooprondje door het Stoutenburgse bos, met ‘Come together’ van The Beatles in mijn oortjes en mijn hondje een paar meter voor me. Dat zondagse hardlooprondje is voor mij nog wel eens een moment dat de geest gaat waaien. Ik denk terug aan de woorden van de dominee. Ineens heb ik een doorkijkje, een gedachte…

Nicodemus was als dogmatisch geschoolde Schriftgeleerde gewend de Bijbel letterlijk te nemen. Maar hoe moest je ‘wedergeboren’ dan interpreteren? Een mens kan toch niet letterlijk opnieuw geboren worden? De ‘Man Die Het Weten Kan’ raadt hem aan dit theologische begrip met een vrije geest tegemoet te treden. Eigenlijk zegt Hij: denk wat meer ‘out-of-the-box’.
Ineens bedenk ik me: hier wordt antwoord gegeven op al die discussies uit mijn kindertijd. De wereld letterlijk in zeven dagen geschapen? Slangen en ezels die praten? Het antwoord is: interpreteer de tekst niet letterlijk. Vertaal de woorden zo dat je er in spirituele zin mee verder kunt.

Of het theologisch hout snijdt, weet ik niet. Maar het ‘doorkijkje’ verrast me. Zo had ik nog nooit tegen dat gesprek van die dekselse Nico de Mus aangekeken. ‘One thing I can tell you, you got to be free….come together….right now…’, tettert John Lennon in mijn oortjes. En voor de zoveelste keer in mijn leven verbaas ik me over de kracht van woorden. Geen woorden maar daden? Kunnen we het zonder woorden stellen? Welnee. Taal is een primaire levensbehoefte.

Rest voor mij de vraag: was dit nu zo’n doorkijkje waar de dominee het over had? Of neem ik dan zijn woorden wat al te letterlijk? Ik zal het hem bij gelegenheid eens vragen.

Ben Tekstschrijver

Illustratie: Jezus en Nicodemus (Crijn Hendrickz) (bron: Wikipedia)